Tag Archives: trydydd sector

Gwesty Seren: Trosglwyddo asedau yn effeithiol a dull newydd o ofal ysbaid

Yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni, mae’n debyg fe fydd llawer o gyrff gwirfoddol a Chynghorau Tref a Chymuned yn mynd ati i drosglwyddo asedau o’r Cyngor Sir. Aeth Dyfrig Williams i Westy Seren i ddysgu am ei brofiad nhw o drosglwyddo ased a sut maen nhw’n darparu gofal ysbaid.

Rydym yn cael ein arwyddbostio ato arfer da yn aml, ond nid yw’n aml ein bod ni’n clywed am un prosiect sydd gydag arfer da i’w rhannu mewn sawl gwahanol faes.

Aethom i Westy Seren i ddysgu am sut mae ased wedi cael ei drosglwyddo i’r cymuned yn lwyddiannus. Ond roedd gen i ddiddordeb ehangach yn y gwaith gan fy mod i wedi clywed am y gwaith arloesol maent yn wneud wrth ddarparu gofal ysbaid.

Gwaith yr elusen

Llun o Westy Seren

Gwesty Seren

Cwmni ag elusen yw Seren sydd â phencadlys ym Mlaenau Ffestiniog. Prif waith yr elusen yw cynnig gofal i bobl sydd ag anawsterau dysgu. Sefydlwyd yr elusen 20 mlynedd yn ôl o dan Ofal yn y Gymuned. Bwriad yr elusen oedd cael pobl ag anawsterau dysgu allan o sefydliadau ac i fyw yn y gymuned. Mae pobl sydd yno yn creu crefft a chelf ac yn rhedeg siop a gardd farchnad. Mae hwn yn rhoi annibyniaeth i’r bobl sy’n gweithio achos nad yw pobl jyst yn dibynnu ar ffioedd o Gyngor Gwynedd neu unigolion preifat, ac mae fe hefyd yn rhoi cyfle i bobl cael blas ar waith. Mae’r meddylfryd yma wedi parhau wrth roi profiad o waith i bobl yng Ngwesty Seren.

Penderfynodd Seren gwneud mwy na chreu gwasanaeth ysbaid wrth ffurfio’r Gwesty. Roedden nhw eisiau gwell ansawdd na thŷ, felly creuwyd gwesty 3 seren sy’n ffocysu ar anabledd a phobl sydd ag anawsterau dysgu. Mae’r toiledau ac ystafelloedd wedi’u datblygu i fod yn hygyrch i bawb.

Mae’r gwesty hefyd yn galluogi teuluoedd i aros yno. Dangosodd ei ymchwil bod lot o deuluoedd wedi derbyn gofal ysbaid gwael yn y gorffennol, ac felly nid oedden nhw’n hapus i adael eu plant yng ngofal trydydd person. Mae’r gwesty yn galluogi nhw i aros gyda’u plant os maent yn dymuno, ond hefyd i gael yr ysbaid sydd angen. Mae’r gwasanaeth unigryw yma yn meddwl bod y gwesty yn darparu llefydd i bobl sy’n derbyn gwasanaethau o gynghorau cyfagos fel Conwy a Cheredigion. Mae teuluoedd yn dod o Loegr i aros yn y gwesty hefyd.

Mae llwyddiant y Gwesty yn meddwl ei bod yn gweithio gyda thri chwmni sy’n arbenigo mewn gwyliau ar gyfer pobl sydd ag anawsterau dysgu ac, yn ddiweddar, penderfynodd dau gwmni arall sydd yn arbenigo mewn gwyliau ar gyfer pobol ag anableddau corfforol ddechrau ddefnyddio’ cyfleusterau. Mae’r bobl sydd wedi aros yn aml yn dod yn ôl ac yn wneud archebion bloc.

Hanes yr adeilad

Ffotograff o ystafell yng Ngwesty Seren

Ystafell yng Ngwesty Seren

Cafodd yr adeilad ei hun ei adeiladu’n wreiddiol gan yr Arglwydd Newborough yn 1728 fel ty haf. Parhaodd fel tŷ haf nes jyst ar ol y rhyfel byd cyntaf, pryd wnaeth teulu cymryd milwyr i fewn a oedd wedi cael damwain neu sioc yn y rhyfel i cael seibiant neu ysbaid.

Yn y 1930s cafodd yr adeilad ei roi i ddau fynach Assisi. Fe wnaethon nhw wahodd pobl ddigartref i mewn, gyda’r mynach ieuengaf yn trafaelu i Lundain i wahodd pobl i aros ym Mryn Llywelyn, fel y cafodd ei alw ar y pryd. Yna cafodd yr adeilad ei werthu i Gyngor Meirionnydd, ble roedd yn nhŷ preswyl i blant, cyn cael ei droi’n gartref preswyl i henoed. Yn 2010 penderfynodd y Cyngor ei gau.

Fe wnaeth Seren cais i Gronfa Trosglwyddo Asedau Cymunedol Llywodraeth Cymru a’r Gronfa Loteri Fawr. Cyflwynwyd cais llawn, cyn cychwyn y gwaith yn 2013. Cwblhawyd y gwaith yn Ebrill 2014.

Trosglwyddo’r adeilad

Fel arfer mae trosglwyddo asedau o’r sector cyhoeddus yn digwydd am ddim, ond yn yr achos yma penderfynodd y cyngor gwerthu am bris llai na’r farchnad. Bu rhaid i’r cyngor mynd trwy bwyllgorau a chodi ymwybyddiaeth trwy’r wasg, felly nid oedd yn broses cyflym.

Roedd y costau rhwng prynu a phob dim yn tua £1,000,000, ac roedd gwneud ceisiadau ar gyfer grantiau ac ati yn broses llafurus. Gan fod angen swm sylweddol, aeth yr elusen ati i fenthyg o’r Banc Elusennau.

Roeddent yn ymwybodol byddai cwestiynau yn cael ei ofyn am gymorth gwladwriaethol, felly aeth yr elusen at gwmni cyfreithiol yng Nghaerdydd sy’n arbenigo yn hyn. Ysgrifennwyd adroddiad ar finimeiddio’r risg ac fe wnaeth y ddogfen dangos y rhesymeg am pam nad oedd yn torri’r rheolau. Roedd yr adroddiad yma yn cymorth mawr wrth ddelio a Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru a Swyddogion Ewrop amdano’r gwesty.

Prif negeseuon

Felly’r prif neges o Westy Seren yw nad ydy’n broses cyflym sy’n digwydd mewn chwinciad. Ond serch hynny mae’n glîr trwy edrych ar y sylwadau ar ei dudalen TripAdvisor bod y gwaith caled wedi bod yn werth chweil. Ac os edrychwch chi ar y geirda yma o ofalwr neu’r erthygl yma mewn cylchlythyr, mae’n glîr bod y gwesty yn cynnig gofal ysbaid sy’n cael effaith mawr ar bywydau pobl, sydd wedi cyfranu at adfywio ardal Blaenau Ffestiniog gan greu 10 o swyddi llawn amser, ac wedi cyfrannu at y diwydiant twristiaeth.

Gall ariannu torfol helpu i ail-lunio gwasanaethau?

Ail-lunio gwasanaethau gyda'r CyhoeddFel rhywun sydd ddim yn gwybod ystyr y gair ‘gwyliau’, mae Chris Bolton, Rheolwr y Gyfnewidfa Arfer Da, yn dysgu am waith y Comisiwn Gwarantau yn Nova Scotia.

Mae’r comisiwn wedi bod yn gwneud bach o waith ar ariannu torfol yn ddiweddar, gan fod nhw’n edrych i gynnig eithriadau fel bod busnesau bach a chanolig yn gallu codi arian mewn ffordd newydd. Mae fe hefyd yn golygu bod gan fuddsoddwyr ffordd arall o fuddsoddi ynddynt. Maen nhw wedi bod yn cynnal sesiynau gwybodaeth i’r cyhoedd er mwyn ffeindio allan barn pobl.

Crowdfunding / Ariannu Torfol

Ariannu torfol yw lle mae prosiect yn cael ei ariannu trwy gyfraniadau o nifer fawr o bobl, fel arfer dros y rhyngrwyd. Fel ffan mawr o gerddoriaeth, rydw i ‘di cymryd rhan mewn ychydig o ymarferion ariannu torfol, lle mae cerddorion yn edrych i gynhyrchu gwaith byddai ddim yn gweld golau dydd fel arall. Dim ond un enghraifft yw hynny – mae ‘na gymaint o brosiectau rhyfedd a rhyfeddol, o lyfr coginio da’r thema o facwn i gerflun pwmpiadwy tri metr uchel o ben Lionel Richie.

Ydy e’n bosib i wasanaethau cyhoeddus gymryd rhan mewn ariannu torfol? Mae ariannu torfol wedi bod yn llwyddiannus iawn dros y blynyddoedd diwethaf, ac mae yna sawl platfform gwahanol, o IndieGoGo i Kickstarter. Yn y dyfodol agos fe fydd Heliwm yn cael ei lansio hefyd, sydd yn ffocysu ar brosiectau creadigol a digidol yn y Gymraeg. Mae’n ddiddorol gweld bod yna hyd yn oed platfform ar gyfer prosiectau dinesig, sef Spacehive. Mae fe eisoes ‘di cael ei ddefnyddio i lenwi’r bwlch cyllid yng Nghanolfan Gymunedol Glyncoch, lle bydd canolfan gymunedol newydd yn cael ei hadeiladu i gwrdd ag anghenion y gymuned.

Mae Nesta wedi gofyn rhai cwestiynau allweddol yn y blogbost yma – oes ‘na pherygl bydd arian torfol yn cymryd lle arian cyhoeddus? Ydyn e’n bosib i ariannu torfol gweithio ar gyfer gwasanaethau a chynnyrch? Mae’r rhain yn gwestiynau pwysig iawn i’w gofyn. Ond maent hefyd yn edrych ar bwyntiau cadarnhaol, a hoffwn ychwanegu un arall – gallai hwn newid y berthynas rhwng darparwyr a phobl sy’n derbyn gwasanaethau?

Yn y Gyfnewidfa Arfer Da rydym yn cydnabod bod rhaid i wasanaethau cyhoeddus newid y ffordd mae gwasanaethau yn cael eu darparu a gan bwy. Rydyn ni eisoes wedi gweld hynny yn ein seminar dysgu a rennir ar Ail-lunio Gwasanaethau yng Nghaerdydd, lle wnaethon ni arddangos gwasanaethau cyhoeddus sy’n cael eu darparu gan ymddiriedolaethau, y sector gwirfoddol a chynghorau cymuned. Yn yr un seminar dywedodd Tony Bovaird wrthym fod chwe miliwn o bobl yn gweithio i wasanaethau cyhoeddus, a bod yna chwe deg miliwn o ddinasyddion yn y Deyrnas Unedig. Serch hyn, mae cydbwysedd y grym yn dal i ffafrio’r lleiafrif. Gallai ariannu torfol helpu i newid y ffordd mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweld pobl, fel bod nhw ddim yn cael eu gweld fel derbynwyr diolchgar, ond yn hytrach fel pobl sydd â rhan allweddol i chwarae mewn gwasanaethau cyhoeddus?

Felly os oes angen i chi ail-lunio gwasanaeth a da chi eisiau cael syniadau am ddulliau gwahanol, byddwn yn cynnal seminar arall yn Llanrwst ar 18 Medi. Ar hyn o bryd mae gennym naw lle ar ôl. O’n cyflwyniadau diweddar i rwydwaith Gweithio Gyda Nid I, ni’n gwybod bod ‘na lot o bobl yn yr ardal sy’n teimlo’n gryf bod angen rhoi cyd-gynhyrchu ar waith. Ni’n edrych ‘mlaen i ddysgu mwy am sut mae’r berthynas rhwng y rhai sy’n cyflwyno ac yn derbyn gwasanaethau yn cael ei newid yng Ngogledd Cymru.

Dyfrig

Byrddau Cytbwys

Seminar Dysgu a Rennir Ynglŷn ag Ymddiriedolwyr

Fe wnaeth weithdy Norma Jarboe ar Fyrddau Cytbwys yn ein Seminarau Dysgu a Rennir diweddar ar gyfer Ymddiriedolwyr arwain ato sawl enghraifft o arfer da. Rhannodd Norma syniadau amdano’r pwysigrwydd o gael bwrdd cytbwys, a hefyd ystadegau gwnaeth atgyfnerthu rhai o’i negeseuon allweddol, a gallwch gweld Norma’n trafod rhai o’r rhain isod.

Yn ystod y gweithdy fe wnaeth rhai mynychwyr rhannu rhai o’u dulliau gyda phawb arall oedd yn y gweithdy. Fe wnes i dal fyny gyda rhai o’r rhain ar ôl y gweithdy er mwyn casglu eu sylwadau.

Hoffwn ddiolch i Bernadette Fuge, Cadeirydd Age Cymru, Ray Singh, Aelod Annibynnol (Cyfreithiol) Bwrdd Ymddiriedolaeth GIG Felindre, a Joanne Moore, sy’n Rheolwr Adnoddau Dynol a Llywodraethu ar gyfer Anabledd Dysgu Cymru, gan fod nhw wedi rhoi o’u hamser fel ein bod ni’n gallu rhannu eu gwybodaeth mor eang â phosibl.

Bernadette Fuge

Rhannodd Bernadette Fuge sut wnaeth Age Cymru cael bwrdd sydd gyda’r sgiliau angenrheidiol i adlewyrchu’r cyfeiriad mae’r mudiad yn mynd, ac fe wnaeth Ray Singh rhannu dull Bwrdd Ymddiriedolaeth GIG Felindre hefyd. Mae Joanne Moore o Anabledd Dysgu Cymru wedi rhannu’r newidiadau maen nhw wedi gwneud i ehangu amrywiaeth eu bwrdd, yn benodol sut maen nhw wedi recriwtio ymddiriedolwyr newydd a’r math gwahanol o gyfryngau maen nhw’n defnyddio i gyrchu grwpiau nas clywir yn aml. Ar y pwynt ‘ma’n y gweithdy roedd sawl person yn brysur yn ysgrifennu rhai o awgrymiadau Joanne i lawr. Mae sylwadau hi ar gael yn y podlediad yma.

Roedd e’n ymddangos bod cyfethol ymddiriedolwyr yn ffordd boblogaidd o bontio rhai bylchau sgiliau penodol.

Ray Singh of Velindre NHS Trust / Ray Singh o Ymddiriedolaeth GIG Velindre

Roedd rhai mynychwyr yn cael trafferth ‘da’r cyfyngiadau amser o ran y cyfnodau roedd aelodau yn gallu treulio ar fyrddau, gyda rhai pobl yn rhannu sefyllfaoedd ble roedd aelodau’r bwrdd wedi bod yna am fwy na 17 mlynedd . Rhannodd Ray Singh, Aelod Annibynnol o Fwrdd Ymddiriedolaeth GIG Felindre, eu hagwedd nhw ato hwn, ac fe wnaeth Bernadette Fuge rhannu dulliau Age Cymru hefyd.

Mae Age Cymru wedi rhoi dull diddorol iawn ar waith, ble maen nhw wedi dechrau cynnal gwerthusiadau blynyddol ar gyfer yr ymddiriedolwyr ar ei fwrdd. Mae Bernadette wedi rhoi manylion bellach yn y podlediad yma.

Mynegodd sawl person yn y gweithdy eu rhwystredigaeth am eu hanallu i gyrchu rhai grwpiau nas clywir yn aml. Rhannodd Joanne Moore rhai o ddulliau Anabledd Dysgu Cymru. Os nad oeddech chi yn y gweithdy ‘ma, dyma beth oedd ganddi i’w ddweud.

Learning Disability Wales / Anabledd Dysgu Cymru

Gobeithio bod y blog ‘ma wedi rhoi ychydig o flas i chi am y wybodaeth ddefnyddiol rhannwyd yn y gweithdy Byrddau Cytbwys. Mae ‘da ni mwy o wybodaeth i rannu ‘da chi yn dilyn ein seminar yng Ngogledd Cymru, felly cadwch lygaid arno’r blog ‘ma!

Ena

Jyst Gweithdai WordPress / Just WordPress Workshops

Bydd Tanwen Grover a Dyfrig Williams o dîm y Gyfnewidfa Arfer Dda yn cynnal sesiwn ar blogio yn y 3ydd sector a’r sector cyhoeddus yn ddigwyddiad nesaf Defnyddwyr WordPress Cymru, sef Jyst Gweithdai WordPress. Cliciwch yma am ragor o wybodaeth.

Tanwen Grover and Dyfrig Williams from the Good Practice Exchange Wales are holding a session on blogging in the public and third sectors at the nest WordPress Users Wales Event – Just WordPress Workshops. Click here for further information.