Tag Archives: Cymru

GovCamp Cymru: A allwn ni newid ymddygiad ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus gwell?

Fe wnaeth Dyfrig Williams cynnig sesiwn yn GovCamp Cymru ar sut all damcaniaeth newid ymddygiad helpu i ymgorffori syniadau a gynhyrchwyd yn anghynadleddau mewn sefydliadau. Isod mae’n amlinellu beth ddysgodd o’r sesiwn.

Roedd GovCamp Cymru eleni yn ddigwyddiad gwych. Cynigiais i sesiwn ar newid ymddygiad pobl tu fewn i mudiad er gwella gwasanaethau cyhoeddus. Fe wnes i ychydig o waith ymlaen llaw ar beth roeddwn i’n ystyried yn faterion allweddol a sut allwn eu datrys, ond roedd y sesiwn yn canolbwyntio ar y syniadau a phrofiadau’r bobl a oedd yn bresennol. Felly rhaid i mi ddweud diolch yn fawr iawn i bawb a ddaeth ac i bawb a gyfrannodd cyn, yn ystod ac ar ôl y brif drafodaeth. Mae’r Storify yn rhoi trosolwg da o’r hyn a ddywedwyd yn ystod y dydd.

Felly o ran fy sesiwn i, dyma’r pethau allweddol a ddysgais:

Mae arweinyddiaeth yn bwysig

Efallai bod hyn yn ddatganiad gwbl amlwg, ac mewn rhai synhwyrau y mae hynny’n wir. Buom yn siarad am sut y mae ymddygiad staff yn debygol i ddilyn ymddygiad arweinwyr o fewn ein sefydliadau. Serch hynny, roedd yn galonogol i gael trafodaeth am beth yw arweinydd – nid jyst y bobl sydd ar frig trwy hierarchaeth, gallwn fod yn sôn am arweinyddiaeth trwy feddylfryd, neu efallai staff sy’n penderfynu arwain newid neu i feithrin y rôl mewn pobl eraill. Mae’n rhy hawdd i ildio cyfrifoldeb am hyn i bobl eraill achos nad oes gennym rôl benodol, felly roedd yn wych i glywed mynychwyr siarad am sut y gallan nhw fynd i’r afael â’r cyfrifoldeb. Ond hefyd trafodom sut y mae rhai sefydliadau yn gweld ‘mavericks’ fel gelynion, felly mae’n bwysig i feddwl am sut yr ydych chi’n cael eich gweld o fewn eich sefydliad.

Mae ymddygiad da arweinwyr yn dechrau gyda phethau syml iawn fel dweud “Diolch” fel bod staff yn teimlo bod nhw’n cael eu gwerthfawrogi. Siaradodd Spice Caerdydd am gael agendâu agored ar gyfer cyfarfodydd, ac fe wnaethom hefyd siarad am y pwysigrwydd o gymryd risgiau. Mae lot o’r sector cyhoeddus yn amharod i gymryd risgiau, ond wnaethom edrych bach yn fanylach ar hyn er mwyn meddwl am pam mae hynny’n wir. Codwyd pwynt arbennig, sef “bod gan y bobl sy’n cynllunio newid llai i golli na’r bobl sy’n ei weithredu”, ac fe wnaeth hyn canu cloch i mi. Felly os ydym am i bobl gweithio mewn modd gwahanol, rhaid i ni sicrhau bod nhw’n teimlo eu bod nhw’n cael eu cefnogi os mae pethau’n mynd o le. Siaradom am ddulliau o leihau risg, yn enwedig sut all prototeipio arddangos ffyrdd newydd o weithio os mae rhywun yn meddwl bod dull newydd yn amhosib.

Mae deddfwriaeth yn gleddyf a tharian

Rwy’n caru’r dyfyniad yma, a ddaeth o drafodaeth ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Siaradom am sut allai’r ddeddf cael ei ddefnyddio fel tarian i ddiogelu staff sy’n ceisio sicrhau newid drwy ddarparu sail resymegol glir amdano, neu gleddyf i sbarduno’r newid ac i ymladd ar gyfer newid ystyrlon o fewn ein sefydliadau. Roedd pawb yn cytuno y dylid alinio dulliau o gyflawni newid, a hefyd does yna ddim dull “un maint i bawb”. Mae deddfwriaeth yn bendant yn chwarae rôl wrth newid ymddygiad, ond mae hyn hefyd yn wir amdano ddiwylliant, arweinyddiaeth, gwleidyddiaeth a’r cyhoedd rydym yn gweithio gydag ac ar eu cyfer. Mae angen dulliau a thactegau amrywiol fel ein bod ni’n defnyddio’r offer mwyaf priodol ar gyfer unrhyw sefyllfa.

160924-GCCY-187

Llun gan Nigel Bishop o GovCamp Cymru

Rydym yn dysgu trwy siarad, meddwl a gwneud

Roedd y sesiwn yn ffocysu ar newid sefydliadol, ond serch hyn doedd neb o adran Adnoddau Dynol yn cymryd rhan yn ein trafodaeth ni. Beth bynnag, y consensws oedd bod dysgu sefydliadol yn bwnc rhy bwysig i’w adael i un tîm canolog a bod rhaid i ni gyd gymryd cyfrifoldeb fel unigolion, yn enwedig gan fod cynifer o adnoddau ar-lein ar gael.

Cytunodd pawb mai un o’r ffyrdd y gall anghynhadleddau ychwanegu gwerth yw trwy dyfu rhwydweithiau a rhannu beth mae pobl eraill wedi dysgu. Ond rhaid i ni ystyried pa mor gynhwysol ydyn ni – ydyn ni’n dod â phobl eraill o fewn ein sefydliadau gyda ni ar y daith newid? Fel y soniais yn y drafodaeth, mae Carl Haggerty wedi ysgrifennu blogbost wych lle mae’n myfyrio ar sut mae e’n dysgu a sut y mae’n helpu pobl eraill. Ffordd arall o ymgorffori newid o fewn sefydliad yw cael rhywun sydd eisoes wedi gwneud y gwaith hynny i ddod i mewn i siarad am y peth ac i ddangos y gwahaniaeth. Gall y cysylltiadau o anghynhadleddau ein helpu ni i ledaenu arferion da a ffyrdd newydd o weithio.

Roedd yna hefyd drafodaeth ynghylch rolau ‘hyrwyddwr’ o fewn y sefydliad, lle mae’r baich o ledaenu’r newid yn cael ei gymryd i ffwrdd o unigolyn a’i rhannu’n ehangach. Rhoddwyd enghraifft o amgylch Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, lle mae’r cyfrifoldeb wedi cael ei rannu o amgylch aelodau staff i ymgorffori’r newid diwylliannol o fewn eu timau er mwyn cwrdd â gofynion y ddeddf.

A fydd GovCamp Cymru yn helpu i newid ymddygiad?

Mae’r pwyntiau a godwyd yn fy sesiwn wedi gwneud i mi feddwl eto am sut mae newid yn digwydd o fewn sefydliadau. Ar hyn o bryd rwy’n gweithio ar brosiect ble rydym yn edrych ar sut mae Swyddfa Archwilio Cymru yn defnyddio data a thechnoleg, y tybiaethau rydym yn cymryd yn ganiataol, a sut allwn ni cynnig atebion radical i unrhyw anawsterau wrth i ni newid ein prosesau archwilio a busnes. Os ydym yn edrych i drawsnewid ein gwaith yn y modd hwn, rhaid i ni ddod â’n cydweithwyr gyda ni ar y daith. Mae’r adborth o’r sesiwn hwn wedi bod yn ddefnyddiol iawn wrth i mi ddechrau’r gwaith newydd yma, ac fe fyddwn i wrth fy modd i glywed o unrhyw un arall sydd wedi rhoi beth wnaethon nhw ddysgu o’r sesiwn ar waith o fewn eu sefydliadau fel ein bod ni’n gallu darparu gwasanaethau cyhoeddus gwell.

Effaith Cyfathrebu MAWR y Gronfa Loteri Fawr

Mae’r Gronfa Loteri Fawr yn gyfrifol am rannu 40% o’r arian a godir ar gyfer achosion da gan y Loteri Genedlaethol. Yma, mae’r Swyddog Cyfathrebu, Rosie Dent yn trafod sut y cafodd un ymgyrch gyfathrebu effaith ystyrlon, fesuradwy.

Llun o Rosie Dent, a gafodd ei ddefnyddio ar gyfer ei hunanlun Loteri

#LotterySelfie Rosie Dent

Yng Nghymru, rydym yn rhoi tua £100,000 y dydd i brosiectau sydd â’r nod o wella bywydau pobl a chymunedau sydd â’r angen mwyaf. Y llynedd, gwnaethom lansio ein fframwaith strategol ar gyfer 2015-21 sy’n nodi beth y gall pobl ei ddisgwyl gennym fel ariannwr dros y chwe blynedd nesaf. Ein gweledigaeth yw y dylai pobl arwain y ffordd wrth wella eu bywydau a’u cymunedau.

Fel Tîm Cyfathrebu, rydym o’r farn mai un o’r ffyrdd gorau y gallwn gael pobl i arwain yw drwy roi’r ffocws arnynt hwy a rhoi’r adnoddau iddynt allu hyrwyddo’r gwaith gwych maent yn ei wneud, waeth pa mor fawr neu fach yw hynny. Y ffordd hon o feddwl a arweiniodd at lansio ein hymgyrch #LotterySelfie.

Mae dwy elfen i’r ymgyrch, un ohonynt yw annog prosiectau i rannu delweddau gyda ni drwy ddefnyddio’r hashnod #LotterySelfie. Y nod, wrth i ninnau rannu’r delweddau hyn, yw y gall prosiectau o bosib gyrraedd cynulleidfaoedd newydd. Mae’r elfen hon o’r ymgyrch wedi bod yn rhedeg ers mis Ionawr 2016 ac mae hyd at 600,000 o argraffiadau bob wythnos ar Twitter.

Ail elfen yr ymgyrch yw ‘Llythyr Syrpreis y Loteri’. Bob blwyddyn mae ein staff yn asesu miloedd o geisiadau ac yn anfon miloedd o lythyrau sy’n rhoi gwybod i ymgeisydd bod ei gais am grant wedi bod yn llwyddiannus. Gyda chynifer o lythyrau, mae’n hawdd anghofio sut y gall arian Loteri newid bywydau cymunedau yng Nghymru. Gwnaeth hyn i ni feddwl, beth am i fwy o staff ymweld â phrosiectau a gwneud i’r prosiectau deimlo’n arbennig drwy ddosbarthu rhai o’r llythyrau cynnig grant â llaw?

Y sefydliad a gafodd syrpreis gyntaf gyda Llythyr Syrpreis y Loteri oedd NuHi Cyf. yng Nghaerdydd sy’n cynnig ymwybyddiaeth, addysg a hyfforddiant ym maes camddefnyddio sylweddau i’r gymuned ehangach. Bydd yn defnyddio’r grant o £4,775 i greu ystafell TG a gwefan fel y gall pobl sy’n gwella o gamddefnyddio sylweddau gael gwybodaeth a chefnogaeth. Holly, gwirfoddolwraig, a orffennodd ei thriniaeth adsefydlu yr union ddiwrnod hwnnw, a gafodd y syrpreis. Gwnaethom gadw’r syrpreis yn syml. Yr oll oedd gennym oedd llechen, llythyr cynnig ac wrth gwrs siec enfawr (oherwydd pwy sydd ddim yn breuddwydio am gael siec enfawr?), gan ei gwneud yn ymgyrch hynod o rad, sy’n costio dim heblaw am amser staff.

 

Beth oedd y canlyniad i NuHi?

Pan ofynnwyd sut roedd hi’n teimlo ynglŷn â’r syrpreis, dywedodd y Sefydlydd Yaina: “Mae’r gwirfoddolwyr yn dal i fod yn wên o glust i glust”. Roedd Yaina yn teimlo bod morâl staff wedi cynyddu ers y syrpreis.

O fewn pythefnos i’r syrpreis, roedd y sylw ar gyfryngau cymdeithasol wedi arwain yn uniongyrchol at sefydliadau eraill yn cysylltu â nhw ynglŷn â gweithio mewn partneriaeth a gwahoddiad i fod yn siaradwr gwadd mewn digwyddiad entrepreneuraidd.

Gwnaeth y sylw hefyd arwain at roddion cyhoeddus ac, o ganlyniad, rhoddodd NuHi fotwm rhoddion ar ei wefan. Credwn fod hyn yn ganlyniad hynod gadarnhaol i NuHi gan y gallai rhoddion gynyddu cynaliadwyedd y sefydliad. Roedd hefyd wedi arwain at dri ymholiad newydd am gymorth gan bobl sy’n gwella o gamddefnyddio sylweddau.

Llun o bobl sy'n ymwneud â NuHi Cyf.

NuHi Cyf.

A fu effaith ar staff y Gronfa Loteri Fawr?

Dywedodd Liz Hertogs a fu’n asesu’r cais ac a ffilmiodd y syrpreis wrthym, “Dyma oedd fy ymweliad prosiect cyntaf, felly roedd yn wych cael cwrdd ag un o’n deiliaid grant, ac roeddem yn gallu rhoi ein pecyn cynnig iddo a thrafod beth sy’n digwydd nesaf ar yr un pryd. Roedd bod yno pan wnaeth ddysgu ei fod yn cael ei ariannu gennym yn brofiad arbennig iawn.”

Cawsom lawer o sylwadau cadarnhaol ynglŷn â’r fideo gan staff ac aelodau’r pwyllgorau. Nid ydym erioed wedi gweld staff wedi cyffroi cymaint am gynnyrch cyfathrebu o’r blaen! Roeddech yn gallu clywed staff yn sôn amdano o amgylch y swyddfa am ddyddiau, roedd wir yn teimlo fel ei fod wedi creu cyffro yn ein swyddfeydd, yng Nghaerdydd a’r Drenewydd. Roedd y cyffro hwnnw’n heintus, cawsom sylwadau gan dimau’r Gronfa Loteri Fawr yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, yn ogystal â Camelot a thîm Achosion Da y Loteri Genedlaethol.

Pa sylw a gafodd y fideo?

O fewn diwrnodau roedd 8,800 o bobl wedi gweld y fideo ar Facebook, gan ei wneud yn un o’r pethau mwyaf poblogaidd i ni ei bostio ar y llwyfan. Cafodd cynnwys cyfryngau cymdeithasol ei rannu gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, Achosion Da y Loteri a We Are Cardiff, i enwi dim ond rhai.

Cafodd fideo a stori Holly, y wirfoddolwraig, eu cynnwys ar Wales Online, a chafodd yr erthygl ei rhannu ar gyfryngau cymdeithasol dros 340 o weithiau.

Myfyrio

Fel mae timau Cyfathrebu eraill yn ei ganfod mae’n siŵr, gall fod yn anodd casglu tystiolaeth am ganlyniadau eich gwaith, yn enwedig canlyniadau cadarn. Fodd bynnag, mae effaith yr ymgyrch hon wedi bod yn anhygoel ac wedi rhagori ar ein disgwyliadau. Roedd llawer o’r canlyniadau, fel rhoddion cyhoeddus ac ymholiadau am gymorth gan y prosiect, yn annisgwyl ac maent yn dangos sut y gall cyfathrebu, gan gynnwys cyfryngau digidol, ychwanegu gwerth a chael effaith ystyrlon ar sefydliadau a chymunedau.

Os hoffech gael rhagor o wybodaeth am Gronfa Loteri Fawr Cymru, ewch i’n gwefan, dilynwch @LoteriFawrCymru ar Twitter neu hoffwch Cronfa Loteri Fawr Cymru ar Facebook.

Diwrnod Hacio’r GIG: Delweddu Data

Data Visualisation / Delweddu Data

Mae sesiwn gyntaf Diwrnod Hacio’r GIG wedi bod yn llawn dop. Rydyn ni wedi clywed syniadau pobl, ac mae mynychwyr wedi dewis ble i roi eu hegni a’u hymdrechion. Mae’r gwaith caled wedi dechrau.

Rydw i wedi dal i fyny gyda Martin Chorley, sy’n ddarlithydd yn yr Ysgol Cyfrifiadureg a Gwybodeg ym Mhrifysgol Caerdydd. Mae’r grŵp sy’n gweithio gyda fe yn cynnwys myfyrwyr Newyddiaduraeth Cyfrifiadurol, sy’n edrych i wneud e’n haws i ffeindio a deall ystadegau iechyd ar gyfer gwahanol ardaloedd.

Bydd y data yn cael ei arddangos ar fap o Gymru. Mae’r map yn anelu i arddangos y data mewn ffordd sy’n hawdd i’w ddeall. Fe fydd yn cyfleu gwybodaeth sy’n ymwneud â materion fel rhestrau aros ar gyfer cleifion Canser, nifer y gwelyau sydd mewn ysbytai a hyd yn oed lefelau gwariant Byrddau Iechyd.

Mae’r dull yma’n cymryd ysbrydoliaeth o NHSmaps.co.uk, sy’n dangos data ar gyfer grwpiau comisiynu clinigol yn Lloegr, ond fe fydd hefyd yn ychwanegu rhagor o wybodaeth i beth sydd ar gael ar y safle.

NHS Hack Day: Data Visualisation / Diwrnod Hacio'r GIG: Delweddu DataBydd unrhyw un sy’n gweithio yn awdurdodau lleol neu’r GIG yng Nghymru yn gwybod bod ôl troed gwasanaethau cyhoeddus yn wahanol iawn. Dyw ffiniau’r Byrddau Iechyd ddim yn cyfateb yn union â ffiniau un o’r awdurdodau lleol.

Yn hytrach na gadael i hyn fod yn rhwystr, maen nhw wedi datrys y broblem trwy deilwra metadata’r gwybodaeth maen nhw’n casglu. Bydd hyn yn arwain at newid y ffiniau ar y map yn unol â ffynhonnell y wybodaeth wreiddiol. Mae hyd yn oed y posibilrwydd o arddangos y wybodaeth i lefel Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is.

Mae fe wedi bod yn drawiadol i weld sut mae pobl yn trafod materion sydd yn aml wedi bod yn rhwystrau wrth i ni edrych i wella gwasanaethau cyhoeddus. Mae heddiw yn brawf bod gweithio mewn ffyrdd newydd a gwahanol yn gallu arwain at atebion diddorol i hen broblemau.

Dyfrig

Craffu yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru

Craffu

Hoffwn rannu mwy o fanylion gyda chi am un o’r gweithdai i barhau’r gyfres o blogiau gwadd i gefnogi’r Gynhadledd Goleuni ar Graffu 28 Tachwedd yn Stadiwm SWALEC. Mae’n ymwneud â sut mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn annog mwy o gyfranogiad ym mhwyllgor craffu. Rydym yn teimlo gallai’r dulliau hyn gael eu haddasu i weddu i ymagweddau Llywodraeth Leol a gwasanaethau cyhoeddus eraill yng Nghymru. Peidiwch â becso os dydych chi heb ddewis y gweithdy yma, fe wnawn ni ychwanegu cyflwyniad a throsolwg y gweithdy drwy fideo ar-lein ar ôl y gynhadledd. Darllenwch hwn i weld beth ydych chi’n meddwl.

Ar ddydd Iau 28 Tachwedd, bydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn cymryd rhan yng Nghynhadledd Graffu Cymru gyfan a gaiff ei threfnu gan Swyddfa Archwilio Cymru yn Stadiwm Swalec, Caerdydd. Cynhelir dau weithdy i drafod y mater o ‘gymryd rhan mewn gwaith craffu’ a gaiff ei arwain gan Kevin Davies, sy’n aelod o adran Gyfathrebu’r Cynulliad, gyda’r nod o annog rhagor o bobl i gymryd rhan mewn gwaith craffu pwyllgorau, a Virginia Hawkins, sydd wedi gweithio yn y Cynulliad ers 10 mlynedd, ac sydd wedi bod yn rhan o bob agwedd ar waith craffu yn ystod y cyfnod hwnnw, gan gynnwys cyfnod fel Clerc pwyllgor, cyfnod yn y Gwasanaeth Ymchwil a chyfnod gyda’r Adran Gyfathrebu.

Cynulliad Cenedlaethol Cymru / National Assembly for Wales

Dros y ddwy flynedd diwethaf, mae’r Cynulliad Cenedlaethol wedi newid y ffordd y mae’n cyfathrebu, er mwyn canolbwyntio llawer mwy ar y gwaith y mae’r Cynulliad yn ei wneud ar y pryd, a siarad â grwpiau penodol o bobl sy’n debygol o ddangos diddordeb mewn pwnc, gan weithredu fel cyfrwng i gael rhagor o bobl i gymryd rhan mewn gwaith craffu. Wrth wneud hynny, rydym yn defnyddio pecyn cymorth mewnol ar-lein, sy’n amlinellu’r ffyrdd y gallwn ymgysylltu â phobl y tu hwnt i ffyrdd traddodiadol o gyfrannu at waith craffu yn y Cynulliad, sef drwy ysgrifennu at y pwyllgor neu drwy gael gwahoddiad i roi tystiolaeth. Gwyddom ei bod yn bosibl nad yw cyfran fawr o bobl yn ymwybodol bod rhai ymchwiliadau yn digwydd hyd yn oed, ac nad yw rhai cynulleidfaoedd yn teimlo’n gyfforddus yn cyfrannu yn y dull hwnnw. Mae’r opsiynau sydd ar gael i bobl yn amrywio rhwng cynadleddau, grwpiau ffocws, cyfweliadau fideo, arolygon ar-lein ac ar bapur, ymysg pethau eraill. Rydym wedi dysgu o brofiad fod pob dull yn amrywio llawer o ran y costau a’r amser sy’n gysylltiedig â hwy, felly er bod rhai awdurdodau lleol yn credu nad yw rhai o’n dulliau ni yn addas iddynt hwy, bydd rhai o’r technegau a ddefnyddir yn ddefnyddiol iawn o ran cynhyrchu ymateb, heb ddefnyddio llawer o arian nac amser.

Yn ystod y sesiwn, hoffem rannu cymaint o’n profiadau â phosibl, ond hoffem wneud hynny o fewn cyd-destun y cyfyngiadau sydd ar ein cyfranogwyr.

Bydd y sesiwn yn dechrau gyda chyflwyniad i’r ffordd y mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn craffu ar waith Llywodraeth Cymru (oes, mae gwahaniaeth!), gan dynnu sylw at yr agweddau ymarferol a phethau i’w hystyried wrth geisio annog pobl i gymryd rhan mewn gwaith craffu, a’r mathau o rwystrau mewnol ac allanol y mae pobl yn eu hwynebu. Yna, bydd y cyfranogwyr yn cael eu rhannu’n grwpiau gweithdy lle y bydd cyfle i drafod enghreifftiau o’r hyn y maent yn ei wneud ar hyn o bryd i annog pobl i gymryd rhan mewn gwaith craffu, y rhwystrau sydd ganddynt, neu allai fod, yn eu hwynebu a pha gyfleoedd sydd ar gael. Gofynnir i bob grŵp gyflwyno un enghraifft dda o bob un cyn dod i ben gyda sesiwn cwestiwn ac ateb gyda Virginia, Kevin neu’r Aelodau a fydd yn bresennol.

Gobeithio y bydd y cyfranogwyr yn gadael y sesiwn wedi rhannu arferion gorau gyda chyfoedion, wedi dysgu ffyrdd newydd o annog pobl i gymryd rhan mewn gwaith craffu ac wedi cael lleddfu rhai o’r pryderon sy’n ymwneud â hynny, gyda’r wybodaeth am enghreifftiau ymarferol y gallant eu defnyddio fel craffwyr ar lefel leol.

Rhoi cynllun adfer ar ôl drychineb ar waith

Defnydd effeithiol o Dechnoleg Gwybodaeth

Cyn symudais i i Gaerdydd cwpl o flynyddoedd yn ôl, roeddwn i’n byw yn Aberystwyth am bron i ddegawd. Pan fyddai fi’n cerdded i’r gwaith byddai fi’n stopio ar bwys adeilad Llyfrgell Genedlaethol Cymru er mwyn edrych ar yr olygfa wych o’r dref o ‘na.

Pan roedd yna dân yn y Llyfrgell, roedd cyfrifau cyfryngau cymdeithasol fy ffrindiau i gyd yn ffocysu ar y stori, wrth iddyn nhw boeni am eu ffrindiau oedd yn gweithio yna, yr adeilad ei hun, a’r adnoddau sy’n cael eu trysori yn lleol ac yn genedlaethol.

Tân Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Llun o effaith y tân ar Lyfrgell Genedlaethol Cymru o wefan y BBC

Serch hynny roedd maint yr ymateb yn fychan iawn i’w gymharu gydag effaith y tân. Pan gafodd lluniau eu cyhoeddi roeddwn ni gyd wedi synnu.

Siaradodd Einion Gruffudd ac Owain Pritchard yn ein seminar dysgu a rennir ar Dechnoleg Gwybodaeth am sut wnaeth y Llyfrgell llwyddo i gael ei systemau yn ôl ar-lein. Dechreuodd y tân ar y dydd Gwener, ond mae’n rhyfeddol i feddwl roedd gwasanaethau cyfrifiadurol ‘nôl fyny ar ddydd Llun, ac roedd y llyfrgell ar agor fel yr arfer ar ddydd Mawrth.

Owain Pritchard yn siarad am effaith y tân

Roedd llawer o wersi i’w dysgu a phrofiadau i’w rhannu o sesiynau arddangos Einion ac Owain. Doeddwn i ddim yn gwybod bod rhan fwyaf o’r difrod wedi’i achosi gan y dŵr a diffodd y tân yn hytrach na’r tân ei hun, ond cafodd data ei adennill o 90% o’r offer yr effeithir arnynt. Clywsom sut wnaeth dau ganolfan data, rhwydwaith “mesh” a thechnoleg rithiol chwarae rôl mewn adfer y system.

Cafodd llawer o’r prif negeseuon y sesiwn eu hamlygu ar Twitter a gellir ei weld ar Storify. Fi ‘n bendant yn awgrymu eich bod chi’n gwylio ein cyfweliad gydag Einion hefyd. Yn ffodus does byth rhaid i lawer ohonom roi ein systemau adfer ar ôl drychineb ar waith, felly mae llawer o bethau i ni ddysgu oddi wrth bobl sydd wedi gweithredu eu cynlluniau.

Dyfrig