Tag Archives: canolfan craffu cyhoeddus

Hongian mas gyda Chynulliad Cenedlaethol Cymru

Craffu

Ers cynhadledd craffu llynedd, rydyn ni wedi bod yn cadw llygad ar beth sy’n digwydd ym maes craffu. Ym mis Rhagfyr rydyn ni’n cynnal seminar gyda’r Ganolfan Craffu Gyhoeddus a Grant Thornton ar lywodraethu da, felly mae fe wedi bod yn bwysig i ni gadw fyny gyda beth sy’n mynd ymlaen.

Mae sgyrsiau #scrusm ar Twitter wedi rhoi’r cyfle i ni glywed o fudiadau gwasanaethau cyhoeddus am beth maen nhw’n wneud. Un o’r dulliau sydd wedi cynhyrfu ni’r fwyaf yw defnydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru o Google Hangouts.

National Assembly for Wales Google Hangout

Lluniau Google Hangout Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar Flickr http://bit.ly/1wd3dwU

Wrth i gyfryngau cymdeithasol ddod yn fwy poblogaidd, mae gwasanaethau cyhoeddus wedi dechrau defnyddio nhw i ymgysylltu â’u cymunedau. Gan fod y defnydd o gyfryngau cymdeithasol yn rhad ac am ddim, mae yna gamsyniad bod y defnydd effeithiol ohonynt yn lot haws a chepach na dulliau traddodiadol. Ond dyw bod ar-lein yn ei hun, ac anfon neges bob nawr ac yn y man, ddim yn ddigon – rhaid i ni alluogi pobl i gymryd rhan.

A dyna pam rydw i wedi fy nghynhyrfu am ddefnydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru o Google Hangouts. Roeddwn i fach yn amheus i ddechrau. Mae Google Plus wedi bod yn ddefnyddiol iawn i mi o ran gwaith (er enghraifft mae cymuned LocalGov Digital yn llawn syniadau digidol diddorol), ond sa i’n gallu dweud bod lot o bobl eraill ar y platfform.

Felly dyw Google Plus ddim cweit yn ticio’r blwch o ran mynd i bobl. Ond dyma le mae galluogi pobl i gymryd rhan yn dod mewn. Yn hytrach nag aros i bobl ddod iddyn nhw, fe wnaethon nhw weithio gyda phobl i’w helpu nhw i ddefnyddio’r dechnoleg fel bod nhw’n gallu cymryd rhan.

O ran y Hangout ar Addysg Uwch, roedd hyn yn golygu bod myfyrwyr o Gymru yn Lloegr neu’r Alban yn cael y cyfle i ddweud eu dweud am gyllid. Os doedden nhw ddim yn defnyddio Hangouts neu doedd dim cyfrif Google Plus ganddynt, roedd staff yn gweithio gyda nhw i ddod yn gyfarwydd â’r dechnoleg. Mae hyn yn wrthgyferbyniad llwyr â sut mae rhai cyrff yn anfon allan ychydig o drydar neu ddiweddariadau Facebook ac yn disgwyl i bobl dod atynt.

[gigya src=”https://abfiles.s3.amazonaws.com/swf/audioboom_default_player_v1.swf” style=”background-color:transparent; display:block; min-width:320px; max-width:700px;” flashvars=”image_option=small&imgURL=https%3A%2F%2Fd15mj6e6qmt1na.cloudfront.net%2Fi%2F6463661%2F300x300%2Fc&link_color=%2358d1eb&mp3Author=assemblycynulliad&mp3Duration=179867.0&mp3LinkURL=https%3A%2F%2Faudioboom.com%2Fboos%2F1746523-jocelyn-davies-ac-a-juliemorganlab-yn-siarad-am-we-sgwrs-gyntaf-y-pwyllgor-cyllid-ar-gyfer-yr-ymchwiliad-i-gyllido-addysguwch-jocelyn-davies-am-and-juliemorganlab-talk-about-the-first-finance-comm-web-chat-for-the-highered-funding-inquiry&mp3Time=01.30pm+21+Nov+2013&mp3Title=Jocelyn+Davies+AC+a+%40JulieMorganLAB+yn+siarad+am+we-sgwrs+gyntaf+y+Pwyllgor+Cyllid+ar+gyfer+yr+ymchwiliad+i+gyllido+%23addysguwch+%2F+Jocelyn+Davies+AM+and+%40JulieMorganLAB+talk+about+the+first+Finance+Comm+web+chat+for+the+%23highered+%23funding+inquiry&mp3URL=https%3A%2F%2Faudioboom.com%2Fboos%2F1746523-jocelyn-davies-ac-a-juliemorganlab-yn-siarad-am-we-sgwrs-gyntaf-y-pwyllgor-cyllid-ar-gyfer-yr-ymchwiliad-i-gyllido-addysguwch-jocelyn-davies-am-and-juliemorganlab-talk-about-the-first-finance-comm-web-chat-for-the-highered-funding-inquiry.mp3%3Fsource%3Dwordpress&player_theme=light&rootID=boo_player_1&show_title=true&waveimgURL=” width=”480″ height=”150″ allowFullScreen=”true” wmode=”transparent”]

Mae hwn yn lot o waith, ond mae’r wybodaeth mae’r Cynulliad yn derbyn o’r Hangout yn lot fwy cyfoethog achos hynny. Gallwch glywed Jocelyn Davies AC a Julie Morgan AC yn trafod beth maen nhw wedi dysgu o’r Hangout yn y Audioboom uchod.

Mae fe hefyd yn werth gwylio’r fideo yma o Rhun Ap Iorwerth AC a Julie James AC yn siarad am ddefnyddio Hangouts i ymgysylltu ynghylch sgiliau STEM, a sut roedd cyfranogwyr yn fwy onest ac yn rhoi adborth mwy uniongyrchol nag mewn sesiwn tystiolaeth.

Beth sydd wedi dod i’r amlwg yw bod cyfranogiad cyhoeddus ar-lein da yn cymryd yr un faint o ymdrech ag ymgysylltu all-lein, ac os ydyn ni’n rhoi ymdrech mewn i wneud e’n dda, gallai gwella ansawdd ein gwaith.

Dyfrig

#scrusm – rhannu arferion craffu ar-lein

 

Craffu

Cawsom adborth gwych ar Gynhadledd Goleuni ar Graffu llynedd. Cafodd y digwyddiad ei gynnal ar y cyd gyda’r Ganolfan Craffu Cyhoeddus, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Llywodraeth Cymru ac Ysgol Fusnes Caerdydd, a rhan fawr o’i lwyddiant oedd y rhwydweithio. Roedd gan y Cynghorwyr, Swyddogion a mudiadau ehangach bob cyfle i rannu materion, ond hefyd arfer da yn eu hardal.

Yn anffodus, mae cael pobl at ei gilydd o bob cwr o Gymru (a thu hwnt) yn fusnes drud. Felly rydyn ni’n chwilio i barhau’r rhwydweithio a’r casglu gwybodaeth drwy fynd ar-lein.

#scrusm

Ar 6:30pm ar ddydd Mawrth 16 Medi fe fyddwn yn cymryd rhan mewn sgwrs Twitter ar graffu sy’n cael ei hwyluso gan Dave McKenna o Ddinas a Sir Abertawe. Gallwch gymryd rhan yn y sgwrs hon drwy ddefnyddio’r hashnod #scrusm, lle bydd y drafodaeth yn edrych ar gael y cyhoedd i gymryd rhan mewn craffu.

Cynhaliodd Virginia Hawkins a Kevin Davies o Gynulliad Cenedlaethol Cymru weithdy ar y pwnc yn nigwyddiad llynedd, lle wnaethon nhw rannu eu pecyn cymorth ar gynnwys y gymuned. Yn y sgwrs yma rydyn ni’n edrych i glywed am unrhyw ddulliau neu adnoddau mae Cynghorwyr neu Swyddogion yn defnyddio, unrhyw faterion maen nhw’n wynebu a phethau da maen nhw’n gwneud.

Ni’n cydnabod bod pawb ddim ar Twitter, felly byddwn yn cynhyrchu Storify i ddal y trydar fel bod pawb yn cael y cyfle i weld beth ddigwyddodd, yn union fel rydyn ni’n gwneud yn ein digwyddiadau.

Os dydych chi ddim ar Twitter eto, ond da chi’n meddwl hoffech chi gymryd rhan, mae yna ganllawiau defnyddiol ar-lein fel yr un yma gan Mashable ac mae yna fideos sy’n esbonio mwy fel yr un isod gan Hootsuite. Mae yna hefyd rhai adnoddau am sgyrsiau Twitter a all eich helpu i fynd i’r afael â sgwrs.

Felly, os ydych chi eisiau dysgu mwy am sut mae mudiadau eraill yn mynd ati i graffu, neu os hoffech chi rannu eich profiadau, byddai fe’n grêt i gael eich mewnbwn yn y sgwrs. Trwy helpu ein gilydd i osgoi beth sydd ddim yn gweithio a trwy rhannu beth sy’n effeithiol, gallwn ni gyd chwarae rhan i wella gwasanaethau cyhoeddus.

Dyfrig

Craffu ariannol mewn cyfnod heriol

Craffu

Mae’r naw mis ers Seminar Dysgu a Rennir Goleuni ar Graffu wedi hedfan heibio, ac mae lot wedi digwydd ers hynny. O Ddigwyddiad Her Gwent, a wnaeth cynnwys Peter Watkin Jones (uchafbwynt y gynhadledd craffu i lot o bobl), i ScrutinyCamp, yr anghynhadledd i weithwyr craffu proffesiynol a chynghorwyr.

Rydyn ni hyd yn oed wedi cael canllaw ar graffu ariannol mewn cyfnod heriol gan y Ganolfan Craffu Cyhoeddus, a gefnogwyd gan Grant Thornton. Mae Disgwyliadau Uwch: Craffu ariannol mewn cyfnod heriol yn rhoi cyngor ar sut gall craffu wella’r ffyrdd mae cynghorau yn rheoli eu harian a gosod eu cyllidebau.

Disgwyliadau Uwch

Mae’r canllaw yn ddefnyddiol iawn gan ei fod e’n edrych ar beth allai’r dyfodol edrych fel i gynghorau Cymreig. Mae fe hefyd yn cynnwys adnoddau defnyddiol i wella’r ffyrdd mae mudiadau’n gweithio. Er enghraifft, sut i wella cyfranogiad dinasyddion drwy weithio i’r Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru.

Gan fod ni’n gweithio i rannu arfer da, cawsom ein taro gan yr astudiaethau achos. Mae ‘na lot o enghreifftiau o waith da o fewn y canllaw. Mae’r rhain yn cynnwys sut wnaeth Cyngor Sir Swydd Buckingham cwestiynu tystion yn effeithiol (gallwch wylio trafodaeth y pwyllgor ar ymateb y cabinet i argymhellion craffu’r cyllideb), a sut wnaeth Cyngor Caerdydd asesu eu hanghenion hyfforddi. Mae’r arolwg o’r asesiad ar gael fel atodiad defnyddiol yn y ddogfen.

Mae’r canllaw hwn yn un o nifer o adnoddau defnyddiol rydyn ni wedi ychwanegu i’n bwrdd Pinterest ers digwyddiad Goleuni ar Graffu. Byddwn yn ychwanegu ato rhain wrth i ni ddod ar draws enghreifftiau pellach. Pa adnoddau craffu da chi’n ffeindio’n ddefnyddiol? Cysylltwch â ni os ydym wedi anghofio am rywbeth, carwn ni rhannu nhw ymhellach.

Dyfrig

Beth ydych chi’n ei ddweud go iawn?” – Sicrhau trosolwg a chraffu effeithiol trwy wrando gweithredol

CfPS logo

Mae’r gallu i gwestiynu’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau yn agored yn fynegiant cryf o ddemocratiaeth. Ar lawer ystyr, gellir dweud bod y weithred o holi a stilio’r sawl sydd mewn awdurdod yn diffinio ac yn cynrychioli rôl herio trosolwg a chraffu, yn enwedig os gwneir hynny yn yr arena gyhoeddus.

Serch hynny, i lawer o bwyllgorau trosolwg a chraffu, mae mwy i gwestiynu na dim ond herio er mwyn herio – mae’n ffordd o sbarduno gwelliannau mewn gwasanaethau cyhoeddus ac o sicrhau bod y system o wneud penderfyniadau’n gynhwysol, yn gadarn ac yn atebol.
Er bod pwyslais mawr ar ddefnyddio cwestiynau wrth graffu, dydw i ddim bob amser yn meddwl bod digon o sylw’n mynd i’r broses o ateb. Wedi’r cyfan, mae’n fater o roi a derbyn ac mae’n bwysig cadw’r ddysgl yn wastad rhwng y ddau. I ddyfynnu Mark Twain, “If we were supposed to talk more than we listen, we would have two tongues and one ear.”

CfPS 2
I mi, mae’r bwlch rhwng y cwestiwn a’r ateb yn cynrychioli ffin bwysig – man lle mae perthnasau’n cael eu magu a’u meithrin – ac mae hyn yn wir boed mewn sefyllfa o atebolrwydd cyhoeddus neu fel rhan o ymchwiliad grŵp gorchwyl a gorffen. Mae’n rhyw fath o gyfnewid cymdeithasol, ac os nad yw’n cael ei reoli’n sensitif, fe all greu agweddau ‘ni yn erbyn nhw’. Gall hyn fod yn fagl go iawn wrth geisio gwneud y defnydd gorau o rôl arwain cymunedol aelodau etholedig, o safbwynt dylanwadu ar ddyfodol darpariaeth gwasanaethau cyhoeddus.

Gall cael eich galw i gyfrif gan bwyllgor craffu neu roi tystiolaeth fel tyst greu pob math o deimladau cymysg ac annifyr i’r rhai sydd o dan y chwyddwydr. Gan fod cael gafael ar dystiolaeth a’i dadansoddi yn hanfodol i helpu pwyllgorau i lunio argymhellion goleuedig, mae’n gwneud synnwyr i’r rhai sy’n cymryd rhan deimlo bod y broses yn deg a gwrthrychol. Mae hyn hanfodol i hygrededd ac effeithiolrwydd craffu; mae pobl sy’n teimlo nad ydyn nhw wedi cael ‘gwrandawiad teg’ yn fwy tebygol o fod yn ddi-hid ac yn feirniadol o’r broses.
Yn gynharach eleni, ymunodd y Ganolfan Craffu Cyhoeddus â thîm hyfforddi’r gweithle y Samariaid i edrych ar sut y gall dull unigryw y sefydliad o wrando ddylanwadu ar fathau mwy myfyriol o gyfathrebu, gyda hyn o bosib yn arwain yn y pen draw at ddatblygiad gwasanaethau lleol mwy ymatebol.

CfPS 3 CfPS 4
Mae’r Samariaid yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau cyfrinachol i bobl sy’n teimlo eu bod wedi cyrraedd pen eu tennyn neu sy’n profi trallod emosiynol. Mae gwirfoddolwyr sy’n gwrando yn siarad ag unrhyw un sy’n ffonio, yn e-bostio neu’n galw yn un o’r canghennau, ac maen nhw wedi eu hyfforddi’n arbennig i ddefnyddio ‘olwyn wrando’ wrth ddarparu cymorth i unigolion.

Mae’r gwirfoddolwyr yn gwrando gyda ffocws, gan ddefnyddio technegau fel esbonio’n groyw, crynhoi a defnyddio cwestiynau agored yn ofalus. Y nod yw cynnig amgylchedd diogel, anfeirniadol i’r sawl sy’n cysylltu – amgylchedd lle mae pobl yn gallu pwyso a mesur sut maen nhw’n teimlo.

Mae gwrando gweithredol yn caniatáu i wirfoddolwyr y Samariaid roi eu safbwyntiau eu hunain o’r neilltu gan brosesu’r wybodaeth a gânt gan y sawl sy’n cysylltu â nhw, ac mae hynny’n eu helpu i ymdeimlo ag eraill a gweld pethau’n well o safbwynt rhywun arall.
Drwy gefnogi pobl gyda’u teimladau, mae’r Samariaid yn gallu mynd i’r afael â’r ffeithiau. Mae’r broses gymharol syml hon o siarad a gwrando gweithredol yn lleddfu trallod pobl ac yn eu helpu i gael gwell dealltwriaeth o’u sefyllfa a’r dewisiadau sydd ar gael iddyn nhw.
Am fwy o wybodaeth am y Samariaid, ewch i’w gwefan www.samaritans.org
Drwy edrych yn fanylach ar ddulliau cyfathrebu’r Samariaid, gwelwn y gallai ffordd debyg ategu elfen gefnogi rôl ‘cyfeillgarwch beirniadol’ trosolwg a chraffu. Mae gwrando gweithredol yn caniatáu i’r rhai sy’n craffu ddatblygu dealltwriaeth fwy cywir o neges y siaradwr, gan arwain at berthynas fwy cytbwys a chynhyrchiol.

Mae’r pum pwynt canlynol yn dangos sut y gall gwrando’n fwy astud, gyda mwy o ffocws, arwain at drosolwg a chraffu mwy effeithiol:

  1. Mae gwrando gweithredol yn dangos parch ac yn dangos bod gan ymarferwyr craffu awydd go iawn i ddeall safbwyntiau pobl, hyd yn oed os ydyn nhw’n wahanol i’w safbwyntiau personol nhw.
  2. Mae peidio â beirniadu’r sawl sy’n siarad yn annog rhannu pellach. Mae rhannu yn bwysig er mwyn cael dealltwriaeth fwy treiddgar o’r materion sy’n berthnasol i graffu, drwy gydnabod cymhlethdod sefyllfa bywyd go iawn.
  3. Mae gwrando gweithredol yn galluogi cyfranwyr i fyfyrio, ac yn rhoi cyfle iddyn nhw gywiro unrhyw beth y gallai’r ymarferwyr fod wedi’i gamddeall. Gall fod yn ffordd bwysig o sicrhau bod y dull o gasglu tystiolaeth yn gywir a bod modd ei atgyfnerthu.
  4. Mae gwrando gweithredol yn helpu ymarferwyr i ganolbwyntio ar y sgwrs ac i gofio’r hyn maen nhw’n ei glywed. Gall helpu i fynd i’r afael â sefyllfaoedd lle yr ymddengys fod gan gynghorwyr fwy o ddiddordeb mewn ‘ciwio i siarad’ yn hytrach na chanolbwyntio ar yr hyn sy’n cael ei ddweud. Gall hefyd sicrhau nad yw cwestiynau’n cael eu hailadrodd, sy’n gwbl ddi-fudd.
  5. Gellir osgoi gwrthdaro drwy wrando gweithredol. Gall gwrando’n astud ar siaradwr helpu i greu amgylchedd o gydweithio, a all arwain at atebion arloesol sy’n cael eu llunio ar y cyd – atebion sy’n fwy tebygol o gael eu rhoi ar waith.

Wrth i drosolwg a chraffu yng Nghymru ddatblygu mewn cyfnod o gyni, mae gwrando gweithredol yn ffordd adeiladol o sicrhau ei fod yn gwneud cyfraniad mwy gwerthfawr wrth gynllunio a darparu gwasanaethau lleol. Drwy wahodd, awdurdodi a rhoi hygrededd i farn a phrofiadau’r cyhoedd o fewn y broses o wneud penderfyniadau, gallwn sicrhau gwell atebolrwydd drwy wrando ac, yn y pen draw, gallwn wella’r canlyniadau i bobl Cymru.
Mae’r tîm yn y Ganolfan Craffu Cyhoeddus yn edrych ymlaen at y gynhadledd ar y cyd ar 28 Tachwedd. Rydym wrth ein bodd i fedru cefnogi’r digwyddiad fel rhan o’n rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru ac er mwyn cyfrannu at ein profiad ar y cyd o arddangos bod ein buddsoddiad mewn trosolwg a chraffu yn talu ar ei ganfed.

Rebecca David-Knight, Rheolwr Rhaglen Craffu Cymru, Y Ganolfan Craffu Cyhoeddus