Monthly Archives: December 2016

Ageing Well in Wales

Earlier this month, Bethan Smith attended the Ageing Well in Wales communities event in Bangor, hosted by the Older People’s Commissioner for Wales. In this blog, Bethan shares her thoughts on the day…

The Good Practice Exchange team have worked with the Older People’s Commissioner for Wales on a number of occasions now, so we were delighted to be involved in the Ageing Well in Wales event.

To provide some background, Ageing Well in Wales is a national Programme hosted by the Older People’s Commissioner for Wales. It brings together individuals and communities with public, private and voluntary sectors to develop and promote innovative and practical ways to make Wales a good place to grow older for everyone.

There are 5 principles of the programme:

  • To make Wales a nation of age friendly communities
  • To make Wales a nation of dementia supportive communities
  • To reduce the number of falls
  • To reduce loneliness and unwanted isolation
  • To increase learning and employment opportunities

I could tell as soon as I arrived in Bangor that it was going to be a worthwhile morning. There was a real buzz in the room, you could just tell that everyone there had a real passion in helping improve the lives of older people in Wales, and the agenda for the morning highlighted the range of organisations that play a key role in achieving this. With the number of older people in Wales projected to increase, it was great to see so many organisations recognising the importance of supporting this particular community.

I was really pleased to hear the first presentation from David Worrall, British Red Cross, which focused on partnership working in Wales. Partnership working is so important if public services are to deliver the key priorities of the Ageing Well in Wales programme. In a time where budgets are ever decreasing, no single service has the answers alone, which is why we need to pull together and think differently and innovatively when it comes to service delivery.  A speaker at one of our events once said ‘we may not be cash rich in Wales, but we are resource rich’. Older people are a huge resource to Wales, we should be utilising the skills and knowledge they have when redesigning services. Their insight and knowledge is absolutely priceless.

cwvwcmyw8aa0jkb

A great example of partnership working that David shared was the Camau Cadarn initiative. The British Red Cross and Royal Voluntary Service are joining forces to launch a new three-year programme to deliver essential services to older people who find themselves in need of support to regain their independence. You can read more about the project on the British Red Cross website.

Another example of partnership working in North Wales was delivered by Pete Harrison, Artisans Collective CIC. Artisans Collective CIC offer a unique community facility in Prestatyn, where Artisans, Artists and Craftspeople display and sell their handmade art and craft items on the Old Library shelves. Not only that, but Pete and the team have increasingly become involved in community health and wellbeing in Prestatyn. They play a key role in the community working in partnership with various organisations to help signpost residents to relevant services. They are also involved in various initiatives helping to prevent social isolation and anti social behaviour in the town. They are now working alongside Healthy Prestatyn (an innovative model of primary health care) looking into social prescribing, and how their work in the community can assist this. After hearing Pete’s presentation, I went to visit the team in Prestatyn and it’s really clear to see how much of a positive impact they have on the community. This small facility gives groups of potentially vulnerable people a safe place to socialise and learn new skills. Pete has agreed to speak at our seminar on ‘Public Services working in partnership for better health and wellbeing‘ on 7 December in Cardiff, along with Alexis from the Healthy Prestatyn team.

Speaking of learning new skills, we also heard from Hilary Jones from the University of the 3rd Age (U3A). The U3A is an international organisation for retired and semiretired people providing educational, creative and leisure activities. Each U3A is made up of a range of interest groups where the members learn from each other in a friendly, informal atmosphere. The clear message from Hilary was that just because you’ve stopped working, it doesn’t mean you have to stop learning! There are opportunities out there for everyone. The biggest bonus from the U3a programme is not only the learning opportunities, but the friendships made and opportunities to socialise. A great example of a project which is helping achieve several of the key priorities of Ageing Well in Wales.
cwvyoyewgaaflyy

These three examples alone demonstrate the positive steps being taken by organisations to help tackle issues facing older people in Wales. There were many other examples shared at the event which I’ll be looking at in my next blog.

So for me, some of the key points I took away from the event were:

  • Going forward, working in partnership is key to help deliver the key priorities of the Ageing Well in Wales programme, to prevent demand on services, and most importantly to help older people maintain independence and quality of life.
  • Older people have a wealth of knowledge and experience which needs to be utilised when designing services – they are the experts, let’s work with them! This should be the case for all citizens, regardless of age.
  • There is a fantastic group of passionate, dedicated people within the Ageing Well in Wales network who are making huge steps in making Wales a better place for people to grow older. The challenge is how we help replicate those steps across all public services (not just health and social care). Something for the Good Practice team to think about when planning our work programme for next year.

I’ll be attending the second Ageing Well event in Cardiff on 15th December, so keep a look out for my next blogs!

Heneiddio’n Dda yng Nghymru

Yn gynharach y mis hwn, aeth Bethan Smith i’r digwyddiad Heneiddio’n Dda yng Nghymru a gynhaliwyd ym Mangor o dan ofal Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru. Yn y blog hwn, mae Bethan yn rhannu ei hargraffiadau o’r diwrnod…

Mae’r Tîm Cyfnewid Arfer Da wedi cydweithio â Chomisiynydd Pobl Hŷn Cymru ar sawl achlysur erbyn hyn, felly roeddem yn falch iawn o gael bod yn rhan o’r digwyddiad Heneiddio’n Dda yng Nghymru.

I roi ychydig o wybodaeth gefndir i chi, rhaglen genedlaethol o dan ofal Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru yw Heneiddio’n Dda yng Nghymru. Mae’n dod ag unigolion, cymunedau a’r sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol ynghyd i lunio ac i hybu ffyrdd arloesol ac ymarferol o wneud Cymru’n lle da i bawb dyfu’n hŷn ynddo.

Mae’r rhaglen yn seiliedig ar bum egwyddor:

  • Gwneud Cymru’n genedl o gymunedau sydd o blaid pobl hŷn
  • Gwneud Cymru’n genedl o gymunedau sy’n cefnogi dementia
  • Lleihau nifer y cwympiadau
  • Lleihau unigrwydd ac arwahanrwydd dieisiau
  • Cynyddu’r cyfleoedd i ddysgu ac i weithio

Pan gyrhaeddais i Fangor, roeddwn i’n gwybod ar unwaith y byddai’n fore buddiol. Roedd yr ystafell yn llawn bwrlwm, ac roedd hi’n amlwg bod pawb yn yr ystafell yn frwd dros wella bywydau pobl hŷn Cymru. Roedd agenda’r bore’n tynnu sylw at yr amrywiaeth o sefydliadau sy’n chwarae rôl bwysig i gyflawni’r nod hwn. Gan fod disgwyl i nifer y bobl hŷn yng Nghymru gynyddu, roedd hi’n wych gweld bod cynifer o sefydliadau’n cydnabod pwysigrwydd cefnogi’r gymuned benodol hon.

Roeddwn i’n falch iawn o glywed y cyflwyniad cyntaf gan David Worrall o’r Groes Goch Brydeinig a oedd yn canolbwyntio ar waith partneriaeth yng Nghymru. Mae gwaith partneriaeth yn hollbwysig er mwyn i’r gwasanaethau cyhoeddus gyflawni prif flaenoriaethau’r rhaglen Heneiddio’n Dda yng Nghymru. Ar adeg pan fo cyllidebau’n lleihau o hyd, nid yw’r holl atebion yn nwylo un gwasanaeth, ac mae angen i ni i gyd gyd-dynnu a meddwl mewn ffordd wahanol ac arloesol wrth fynd ati i ddarparu gwasanaethau. Fel y dywedodd siaradwr yn un o’n digwyddiadau, ‘efallai nad oes gennym gyfoeth o arian yng Nghymru, ond mae gennym gyfoeth o adnoddau’. Mae pobl hŷn yn adnodd enfawr yng Nghymru, ac fe ddylem ddefnyddio eu sgiliau a’u gwybodaeth pan fyddwn ni’n ailgynllunio gwasanaethau. Mae eu dealltwriaeth a’u gwybodaeth yn amhrisiadwy.

Cyfeiriodd David at y fenter Camau Cadarn fel esiampl wych o waith partneriaeth. Mae’r Groes Goch Brydeinig a’r Gwasanaeth Gwirfoddol Brenhinol yn dod ynghyd i lansio rhaglen dair blynedd newydd i ddarparu gwasanaethau hanfodol i bobl hŷn y mae angen cymorth arnyn nhw i adennill eu hannibyniaeth. Gallwch ddarllen mwy am y prosiect ar wefan y Groes Goch Brydeinig.

cwvwcmyw8aa0jkb

Bu Pete Harrisons o Artisans Collective CIC yn trafod esiampl arall o waith partneriaeth sy’n digwydd yn y Gogledd. Mae Artisans Collective CIC yn darparu cyfleuster cymunedol unigryw ym Mhrestatyn, lle gall crefftwyr ac artistiaid arddangos a gwerthu eu cynnyrch celf a chrefft ar silffoedd yr Hen Lyfrgell. Yn ychwanegol at hynny, mae Pete a’r tîm wedi bod yn chwarae mwy a mwy o ran ym maes iechyd a lles cymunedol ym Mhrestatyn. Maent yn chwarae rôl allweddol yn y gymuned drwy weithio mewn partneriaeth ag amryw o sefydliadau i helpu i gyfeirio trigolion at wasanaethau perthnasol. Maent hefyd yn ymwneud ag amryw o fentrau i helpu i atal arwahanrwydd cymdeithasol ac ymddygiad gwrthgymdeithasol yn y dref. Maent bellach yn gweithio ochr yn ochr â Prestatyn Iach (model arloesol ar gyfer gofal iechyd sylfaenol) i ymchwilio i bresgripsiynu cymdeithasol, a’r ffordd y gall eu gwaith yn y gymuned ategu’r gwaith hwnnw. Ar ôl clywed cyflwyniad Pete, fe es i i ymweld â’r tîm ym Mhrestatyn ac mae’r dylanwad cadarnhaol y mae’n ei gael ar y gymuned yn amlwg iawn. Mae’r cyfleuster bach hwn yn darparu man diogel lle gall pobl a allai fod yn agored i niwed ddod ynghyd i gymdeithasu ac i ddysgu sgiliau newydd. Mae Pete wedi cytuno i siarad yn ein seminar ‘Gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio mewn partneriaeth ar gyfer gwell iechyd a lles’ a gynhelir ar 7 Rhagfyr yng Nghaerdydd, ochr yn ochr ag Alexis o dîm Prestatyn Iach.

O sôn am ddysgu sgiliau newydd, fe gawson ni gyflwyniad hefyd gan Hilary Jones o Brifysgol y Drydedd Oes. Sefydliad rhyngwladol ar gyfer pobl sydd wedi ymddeol neu ymddeol yn rhannol yw Prifysgol y Drydedd Oes, ac mae’n darparu gweithgareddau addysgol, gweithgareddau creadigol a gweithgareddau hamdden. Mae pob un o Brifysgolion y Drydedd Oes yn cynnwys amryw o grwpiau diddordebau lle gall yr aelodau ddysgu oddi wrth ei gilydd mewn awyrgylch cyfeillgar ac anffurfiol. Roedd gan Hilary neges glir: does dim rhaid i chi roi’r gorau i ddysgu oherwydd eich bod wedi rhoi’r gorau i weithio! Mae cyfleoedd ar gael i bawb. Yn ogystal â’r cyfleoedd dysgu, mae rhaglen Prifysgol y Drydedd Oes hefyd yn gyfle i gwrdd â ffrindiau newydd ac i gymdeithasu. Mae’n esiampl wych o brosiect sy’n helpu i gyflawni nifer o brif flaenoriaethau’r rhaglen Heneiddio’n Dda yng Nghymru.

Mae’r tair esiampl hyn yn unig yn dangos y gwaith da sy’n cael ei wneud gan sefydliadau i helpu i fynd i’r afael â’r materion sy’n wynebu pobl hŷn Cymru. Rhannwyd nifer o esiamplau eraill hefyd yn ystod y digwyddiad, a byddaf yn rhoi sylw iddyn nhw yn fy mlog nesaf.

cwvyoyewgaaflyy

Felly, dyma rai o’r prif bwyntiau sydd wedi aros yn y cof ar ôl y digwyddiad:

  • Mae’n hollbwysig ein bod yn mynd ati i weithio mewn partneriaeth i gyflawni prif flaenoriaethau’r rhaglen Heneiddio’n Dda yng Nghymru i sicrhau nad oes gormod o alw ar ein gwasanaethau ac, yn anad dim, i helpu pobl hŷn i barhau i fyw’n annibynnol ac i fyw bywyd o ansawdd da.
  • Mae gan bobl hŷn gyfoeth o wybodaeth a phrofiad ac mae angen i ni fanteisio arno pan fyddwn ni’n cynllunio gwasanaethau – maen nhw’n arbenigwyr, felly dewch i ni weithio gyda nhw! Dylai hyn fod yn wir am bob dinesydd, ni waeth beth fo’i oedran.
  • Mae grŵp gwych o bobl frwdfrydig ac ymroddedig yn rhan o’r rhwydwaith Heneiddio’n Dda yng Nghymru, ac maent yn cymryd camau breision i wneud Cymru’n lle gwell i dyfu’n hŷn ynddo. Yr her sy’n ein hwynebu ni nawr yw mynd ati i efelychu’r camau hyn ar draws pob gwasanaeth cyhoeddus (nid gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn unig). Mae hwn yn rhywbeth y gall y tîm Arfer Da ei ystyried pan fyddwn ni’n cynllunio ein rhaglen ar gyfer y flwyddyn nesaf.

Byddaf yn mynd i’r ail ddigwyddiad Heneiddio’n Dda a gynhelir yng Nghaerdydd ar 15 Rhagfyr, felly cadwch lygad am fy mlogiau nesaf!