Beth nesaf?

Blogbost gwadd gan Alastair Blair o The Potent Mix, sy’n adlewyrchu ar Seminar Dysgu a Rennir Rhoi Rhinwedd i’r Rhithwir. Gallwch weld y blogbost wreiddiol yma, a gallwch weld Alastair a siaradwyr eraill yn trafod y digwyddiad yn y fideo isod.

Mewn byd trefnus, mae’r Cynghorau yng Nghymru (a Lloegr) a chyrff cyhoeddus eraill yn dysgu sut i arbed arian yn yr un ffordd ag y mae Cynghorau yn yr Alban wedi’i wneud, ac yna maent yn mabwysiadu porth sy’n debyg i tellmescotland.

Yn y byd go iawn, mae’n werth edrych ar beth sydd wedi digwydd. Hyd yn oed yn yr Alban, er bod 80% o’r Cynghorau wedi mabwysiadu rhywfaint o’r mesurau a ddysgwyd o’u hyfforddiant gan thePotentMix neu bob un ohonynt, mae nifer fach heb wneud unrhyw beth o hyd ac yn arbed dim o ganlyniad. Mae degau ar filoedd o bunnoedd i’w harbed o hyd, ar ben y cannoedd ar filoedd sydd eisoes wedi’u harbed. Yn eironig, mae’r rhan fwyaf o’r awdurdodau lleol hyn wedi ymddangos ar dudalen flaen eu papur lleol o dan y pennawd ‘Rhaid i’r Cyngor arbed miloedd’, gyda dyfyniad i ddilyn gan swyddog i’r perwyl ‘rydym yn gwneud popeth yn ein gallu i arbed arian’. Nac ydyn wir, ac hefyd, os nad ydyn nhw’n arbed arian yn y maes bach hwn y mae gennyf ddealltwriaeth ohono, ym mha feysydd eraill maen nhw’n gwneud hynny?

Mae’r mwyafrif helaeth o’r Cynghorau yn yr Alban bellach yn defnyddio http://www.tellmescotland.gov.uk ac mae nifer gynyddol o gyrff cyhoeddus eraill yn yr Alban yn gwneud hynny hefyd. Fodd bynnag, mae lleiafrif bach wedi cymryd mwy o amser na’r disgwyl i ymgyfarwyddo â’r porth a chael hyfforddiant i’w ddefnyddio. Mae’n bwynt gwerthu unigryw – sef y ffaith ei fod yn hysbysu dinasyddion beth sy’n mynd ymlaen, yn ei gwneud yn llawer gwell nag unrhyw system arall sy’n bodoli, lle y mae angen i’r cyhoedd geisio gwybodaeth am hysbysiadau cyhoeddus, naill ai ar wefan Cyngor neu drwy hysbyseb neu boster ar bolyn lamp. Yn ogystal, nid yw’n anodd ei ddefnyddio: yn Glasgow, y Cyngor mwyaf yn yr Alban, mae’r adran gynllunio yn llwyddo i lanlwytho pob un o’i hysbysiadau i tellme mewn cyn lleied â deg munud yr wythnos.

Mae’r Gwasanaeth Gwella yn yr Alban wedi ceisio mynd â’r neges i’r llywodraeth i’r de o’r ffin, fel rwyf innau hefyd wedi ceisio ei wneud. Mae’r ymateb wedi bod yn dawel iawn ar y cyfan (ar wahân i ambell eithriad). Mae’r cynnig yn un syml – gwnewch hyn ac mi fyddwch yn arbed arian, yn gwella cyfathrebu, yn ticio’r blwch ‘newid cyfrwng‘ hollbwysig hwnnw ac yn diogelu eich system hysbysebu hysbysiadau cyhoeddus ar gyfer y dyfodol. Mae hyn yn rhywbeth mor hawdd i’w gyflawni, ac eto, mae gormod o bobl, ar bobl lefel (ac rwyf i wedi cyfathrebu/siarad â Chyfarwyddwyr, Cadeiryddion, pobl mewn adrannau cyfathrebu, caffael ac ati, mewn nifer o gyrff cyhoeddus mawr – hyd yn oed y DCLG) mor amharod i wneud hynny.

Fodd bynnag, i’r diwydiant papurau newydd, mae anfodlonrwydd rhai yn y sector cyhoeddus i newid yn rhoi gobaith y bydd yr arian yn parhau i lifo i mewn am gryn amser i ddod. Maen nhw’n iawn i obeithio hynny. O’m profiad helaeth i yn delio â’r sector cyhoeddus ledled y DU, mae gormod o unigolion nad ydynt am newid, ac o ganlyniad, mae newid yn araf ac yn ysbeidiol. Ond ar adeg pan fo’n rhaid i’r sector cyhoeddus arbed arian, gwella gwasanaethau a’u diogelu ar gyfer y dyfodol, mae hyn yn anfaddeuol ac mae’n cael ei weld yn gynyddol fel hyn.

Yn baradocsaidd, i rywun sydd â chefndir yn y sector preifat (fel swyddog gweithredol yn y diwydiant papurau newydd), mae’r amharodrwydd hwn i newid yn anodd iawn ei ddirnad. Yn wir, y sylw mwyaf cyffredin gan ffrindiau yn y sector preifat yw y byddai angen i’r pechadur ateb cwestiynau lletchwith iawn petai ei gwmni’n colli’r diddordeb hwn mewn mabwysiadu proses gadarn o arbed arian.

Fodd bynnag, mae llygedyn o obaith ar y gorwel, i Gymru o leiaf. Mae Swyddfa Archwilio Cymru, yr ymddengys yn aml fod ganddi gylch gwaith blaengar a rhagweithiol, wedi clywed am waith y Gwasanaeth Gwella a’i bartneriaid yn y sector preifat yn yr Alban ac mae’n cymryd camau i gyflwyno hyn yng Nghymru. Mae cynllun peilot yn Wrecsam ar y trywydd iawn i arbed y Cyngor tua 40% o’i gostau hysbysebu blaenorol. Mae cyfarfodydd pellach wedi’u cynllunio ar draws y wlad a’r gobaith yw y bydd y cyhoeddwyr yn gweithio gyda’r sector cyhoeddus yno hefyd i ddod o hyd i ffordd ymlaen sy’n dderbyniol i’r ddwy ochr. O ystyried, yn breifat, ar lefel uchel iawn, bod cyhoeddwyr yn derbyn y bydd refeniw hysbysebu hysbysiadau cyhoeddus, un diwrnod, yn darfod, yr hyn sy’n bwysig yw’r hyn sy’n digwydd yn y cyfamser. Gadewch i ni weithio gyda’n gilydd.

Alastair Blair
The Potent Mix

Leave a Reply / Gadael ymateb

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s