Beth mae Dynladdiad Corfforaethol i wneud â mi?

Blog gwadd gan Philip Jones, Capital Law LLP.

Yn fy ngalwedigaeth fel cyfreithiwr ymgyfreitha ac anghydfod, mae cyfyngu difrod yn rhan fawr o’m swydd. Yn aml mae fy ffôn yn canu pan bod problem wedi dyfod yn ddifrifol ac mae angen gweithred ddwys (ac yn aml drud) i’w ddatrys. Ond mewn llawer o achosion, mae camau eglur y gellir (neu y dylid) eu cymryd yn gynt, a fyddai wedi osgoi neu gyfyngu’r difrod a gafodd ei achosi.

Wrth gwrs mae’n hawdd iawn i mi rannu’r doethineb yma gyda’m cleientiaid wrth siglo fy mhen mewn anogaeth a chlirio’r llanast. Mae’n ffaith drist o fywyd bod pethau yn gallu – ac yn – mynd yn anghywir a hyd yn oed gyda’r ewyllys gorau yn y byd, bydd rhai achosion ni ellir anwybyddu. Y llesteiriant go iawn yw pan mae’r gwrthwyneb yn wir a lle gallwn ni wedi helpu pe bai rhywun wedi gofyn.

Gan ystyried hwn, hoffwn ddiolchi Swyddfa Archwilio Cymru am wahodd fi a fy nghydweithwyr Mark Littlejohns a Donna Merrick i gyflwyno i’r sesiwn lawn o’i Seminar Dysgu a Rennir ar Reoli Fflyd a redwyd i gynulleidfa lawn yn Heol Gadeirlan yng Nghaerdydd ar 9fed Hydref 2013. Roedd yn gyfle da i ni gymryd rhan yn rhannu ein gwybodaeth cyn i bethau fynd yn anghywir yn hytrach na pan mae’n rhy hwyr.

Rhaid cyfaddef, pan gyrhaeddais i a gweld manylion y sesiynau hyfforddi oedd yn dilyn ein cyflwyniad ni, gobeithiais bysen ni ddim yn danfon gormod o bobl i gysgu gyda’r “stwff anniddorol cyfreithiol”! Gydag efelychydd gyrru a chanllawiau gweithredol newydd dros y lle, nid oeddwn yn sicr!

Yn dilyn cyflwyniad caredig yr Archwilydd Cyffredinol a gyda nodiadau yn fy llaw, sefais wrth y ddarllenfa a chymryd anadl dwfn a…wel, os oeddech chi yna rydych chi’n gwybod y gweddill.

I rheini ohonoch doedd methu dod ac sy’n darllen y blog, dydw i ddim eisiau i chi golli allan gormod. Y pwnc dewisais i oedd y Ddeddf Dynladdiad Corfforaethol – Pum Mlynedd yn Ddiweddarach. Dydw i ddim yn bwriadu ail-adrodd yr holl destun na’r actio gwan ganaf i a fy nghydweithwyr yn y sesiwn chwarae-rôl (dim Bafta Cymreig i ni!) rydw i wedi meddwl yn galed am y prif negeseuon gyda hwy dwi’n gobeithio gadawodd y rheini a ddaeth i’r seminar ar ôl i ni orffen.

Dyw hi ddim yn teimlo fel pum mlynedd ers i’r Ddeddf ddechrau. I ni fel cyfreithwyr, roedd yn ddull newydd i beth oedd yn teimlo fel problem heb ddatrysiad, o rannu bai a chyfrifoldeb i gwmnïau a sefydliadau am y marwolaethau o achos methu difrifol i reoli  materion mewn ffordd ddiogel.

Cyn y Ddeddf, roedd eisoes yn anodd dyrannu cyfrifoldeb os na ellir dangos oedd ‘meddwl yn rheoli’ wrth wraidd yr achos. Er taw dyma sut roedd popeth wedi gweithio yn hanesyddol, roedd hyn yn golygu roedd sefydliadau mawr gyda nifer o haenau o reolwyr yn dianc rhag erlyniad achos ni ellir dangos gyda phwy oedd y cyfrifoldeb.

Newidiodd y dull yma yn hollol gyda’r Ddeddf ac yn hytrach na chanolbwyntio ar beth ddigwyddodd, gofynnod pam a ganiatawyd iddo ddigwydd. I ddweud, rhoddodd ddyletswydd ar y rheolwyr i sicrhau bod ganddo bolisïau a gweithdrefnau i geisio osgoi marwolaethau cysylltiedig â’r gwaith – sefyllfa glasurol o atal yn hytrach na iachau.

Fel gydag unrhyw ddeddfwriaeth newydd, mae’r rheini sy’n gyfrifol am orfodi’r Ddeddf wedi ystyried y pwerau newydd yn ofalus a hyd yn hyn maent ond wedi erlyn rhai achosion. Ond peidiwch adael i hyn eich twyllo, gan mae’r ymddangos fel bod y lefelau o ymchwiliadau o dan y Ddeddf a’r erlyniadau posib yn codi bob blwyddyn ac yn hytrach na fod yn brin, mae’n debygol byddwn yn gweld y lefel y codi yn araf a ddi-stop.

Capital Law yn y seminar fflyd / Capital Law in the fleet management seminar

Gan ystyried hwn, y brif neges yw peidio fod yn hunanfoddhaol. Mewn bywyd, yn union pan ddydych chi ddim yn ei ddisgwyl, bydd pethau yn mynd yn anghywir. Does dim hud i rwystro hwn. I gyd allwch wneud yw sicrhau eich  bod wedi gwneud gymaint â phosib i atal trasiedïau oherwydd os mae unrhyw beth yn digwydd, bydd eich sefydliad (cyhoeddus neu breifat) yn cael ei roi o dan y chwyddwydr ac os mae’ch rheolaeth o risg yn wan, peidiwch ddisgwyl cyfnod hawdd.

Mae llawer o ffynonellau o gyngor ar gael ac mae seminar fel y rhai mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi eu trefnu yn werthfawr iawn. Gyda chanllawiau fel hyn a dull llym a gwyliadwrus, dylech chi fod yn iawn.

Mae fy sylwad olaf yn amlwg. Edrychwch ar y gweithdrefnau nid yn unig o safbwynt cydymffurfedd ond hefyd o ben arall y sbectrwm. Nid yw hyn yn ymwneud â thicio blychau ond â achub bywydau ac fe allwch chi – ac fe fyddwch chi – yn gwneud gwahaniaeth mawr tuag at amgylchedd mwy diogel o weithio.

Digon oddi-wrthai i – mae gen i rai llinellau i ddysgu  ar gyfer Seminar Dysgu a Rennir ar Reoli Fflyd Swyddfa Archwilio Cymru yn Llanrwst ar 9fed Ionawr 2014 – a gydag ychydig o lwc mae dal gyda ni siawns bach o dderbyn y BAFTA yna!

Philip Jones

Capital Law LLP

Leave a Reply / Gadael ymateb

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s